นี่จะไม่หมายความว่า ห้องแล็บในประเทศไทยเรา มี "มาตรฐาน" มากที่สุดในโลกดอกหรือ แล้วพวกเราคนทำงานในแล็บ จะยึดถือ"มาตรฐาน" เล่มใดกันเล่า

              "มาตรฐาน" แต่ละเล่มก็พยายามบอกว่า อันนี้เข้าท่า อันนี้เหมาะสม สอดคล้องกับห้องแล็บบ้านเรามากที่สุด ที่สำคัญเมื่อทำจนผ่านการรับรองเล่มใดเล่มหนึ่งไปแล้ว จะต้องผ่านการรับรองจากเล่มอื่นๆ จนครบทุกเล่มด้วยหรือเปล่า ถึงจะเรียกได้ว่ามี "มาตรฐาน" เช่น ถ้าผ่านการรับรอง HA ตามมาตรฐานฉบับกาญจนาภิเษกแล้ว จะต้องขอรับรองจากเล่มแดง เล่มน้ำเงิน หรือเล่มอื่นๆ อีกหรือเปล่า จึงจะมั่นใจได้ว่าแล็บนี้มี "มาตรฐาน" เป็นที่น่าเชื่อถือ

              การที่มี "มาตรฐาน" มากมายหลายเล่มเช่นนี้ ผู้ปฏิบัติงานย่อมมีความสับสน ไม่แน่ใจว่าจะยึดแนวทางของมาตรฐานเล่มใดดี และเพราะความสับสนนี่เอง แล็บที่น่าจะผ่านการรับรองก็เลยไม่ยอมผ่านเสียที ไม่ได้หมายความว่าไร้คุณภาพ แต่เพราะมัวทำแบบสะเปะสะปะ หาเป้าหมายไม่เจอ ก็เลยไม่คืบหน้าไปไหน หนักเข้าก็อาจจะเกิดความคิดที่เป็นปฏิปักษ์กับระบบมาตรฐานที่ว่านี้ก็ได้ ซึ่งเราจะได้ยินเสียงบ่นจากแล็บบางแห่งอยู่เนืองๆ

             ก่อนที่ความสับสนเรื่องระบบคุณภาพห้องปฏิบัติการของผู้ปฏิบัติงานจะมีมากขึ้น คณะกรรมการวิชาชีพ สาขาเทคนิคการแพทย์ ในฐานะองค์กรวิชาชีพ ที่มีอำนาจตามกฎหมาย น่าจะกำหนดนโยบายที่แน่ชัดว่าห้องปฏิบัติการทางเทคนิคการแพทย์แต่ละระดับ ควรผ่านเกณฑ์มาตรฐานฯฉบับใดเป็นอย่างน้อย ส่วนที่เหลือก็ให้ถือเป็นเกณฑ์ขั้นสูงต่อไป พร้อมๆ กับมีการประชาสัมพันธ์สร้างความเข้าใจเรื่องระบบประกันคุณภาพห้องปฏิบัติการ ให้เป็นไปในทิศทางเดียวกัน มิใช่ปล่อยให้ห้องแล็บแต่ละแห่งดำเนินการกันไปตามยถากรรม โดยไม่รู้เป้าหมายและเข้าถึงแก่นแท้ของการประกันคุณภาพอย่างที่เป็นอยู่

             อย่างไรก็ตาม หากพิจารณาวัตถุประสงค์และแก่นแท้ของมาตรฐานเล่มต่างๆ ที่ออกมาแล้ว จะเห็นว่า มุ่งเน้นการสร้างมาตรฐานของห้องปฏิบัติการในแง่มุมต่างๆ ซึ่งสุดท้ายประโยชน์ก็จะตกแก่ผู้รับบริการจากห้องปฏิบัติการ ทั้งแพทย์ และผู้ป่วย ที่จะได้รับการบริการที่ดี มีคุณภาพมาตรฐาน ฉะนั้น ไม่ว่าแล็บจะดำเนินการโดยยึดมาตรฐานฉบับไหนก็ตาม ก็ล้วนแล้วแต่เป็นประโยชน์ด้วยกันทั้งสิ้น ทั้งนี้ การพิจารณาว่าจะใช้มาตรฐานเล่มใด ก็ควรดูศักยภาพของห้องปฏิบัติการและของโรงพยาบาล ประโยชน์และความคุ้มค่า ความเป็นไปได้ในการดำเนินงาน โดยจะต้องคำนึงถึง "ระบบบริหารองค์กร" และ "ความสามารถขององค์กร" ประกอบด้วย

             สิ่งที่น่าจับตามมองต่อไปก็คือ ในส่วนของคณะกรรมการควบคุมคุณภาพและมาตรฐานสถานบริการสาธารณสุข ตามพรบ.หลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ซึ่งมี ทนพญ.คมเนตร เตียงพิทยากร เป็นผู้แทนเทคนิคการแพทย์ จะกำหนดมาตรฐานห้องปฏิบัติการทางเทคนิคการแพทย์ออกมาอย่างไร แต่ไม่ว่าจะกำหนดมาตรฐานออกมาแบบไหน ก็คงไม่เหลือบ่ากว่าแรง ที่แล็บที่ได้เนินการตามมาตรฐานเล่มต่างๆ มาแล้ว จะเพิ่มเติมหรือปรับให้เข้ากับมาตรฐานเล่มใหม่ได้โดยไม่ยากนัก เว้นเสียแต่ว่า แล็บนั้นๆไม่ได้ดำเนินการตามมาตรฐานเล่มใดๆ มาก่อนเลย ก็อาจจะวุ่นวายสับสน จับต้นชนปลายไม่ถูก และคงจำเป็นต้องกลับไปเริ่มต้นนับหนึ่งใหม่ มิฉะนั้นแล้วก็อาจจะไม่สมศักดิ์ศรีของการเป็น "เทคนิคการแพทย์" ในประเทศนี้ก็เป็นได้